Mijn zus is net terug van een verregende vakantie in het Nederlands-Duitse grensgebied. Ze verbaasde zich in Duitsland over het fenomeen ijssalon. Ook op herfstachtige zomerdagen en zelfs in de winter zijn onze oosterburen massaal in de Eisdiele of het Eiscafé te vinden achter rijkelijk gevulde sorbetglazen of ijscoupes. Weer of geen weer, de Italiaanse ijssalons worden in Duitsland druk bezocht.
IJssalons in Nederland
Voor de doorsnee-Duitser is het heel gewoon om uitgebreid te gaan zitten voor een klassieke sorbet of hedendaagse hoop spaghetti-ijs. In Nederland zijn er ook wel ijssalons, maar het is hier niet zo’n traditie als in Duitsland. Volgens chocolatier en ijsmaker Kees Raat in zijn boek IJstijd, is de Italiaanse ijssalon in Nederland zelfs met uitsterven bedreigd. Om het tij te keren opende hij in 2009 Metropolitandeli aan de Warmoesstraat in Amsterdam waar hij ambachtelijk Italiaans ijs maakt en verkoopt.
4.000 ijssalons in Duitsland
In Duitsland lijkt de Italiaanse ijssalon nog springlevend. Overal zie je Eisdieles of Eiscafés gerund door Italianen of andere nationaliteiten die het niet erg vinden als ze voor Italianen worden aangezien. Niet alleen in de grote stad, maar ook op het platteland kun je in Duitsland op de meest onverwachte plekken Italiaans ijs bestellen. Volgens wikipedia.de zijn er in Duitsland zo’n 4.000 ijssalons, waarvan 3.000 in handen van Italianen. Een kwart van deze Italiaanse ijssalonhouders komt uit de Val di Zoldo in de Dolomieten.
Italiaanse erfenis
Op ijssalonroma.nl las ik waarom. Rond het midden van de 19e eeuw raakten de ijzermijnen daar uitgeput en in 1882 werd dit gebied ontsloten door de opening van de Gotthard-tunnel. Veel werklozen emigreerden naar Oostenrijk en later ook naar Duitsland en Nederland. Daar gingen ze aan de slag als ijsverkoper. De eerste Duitse ijssalon werd in 1920 geopend in Berlijn: Eiscafé Monheim. Sindsdien is de ijssalon uitgegroeid tot een institutie in het Duitse horecalandschap. Eiscafé Monheim is overigens nog steeds in business op hetzelfde adres (BlisseStraße). Kent iemand nog andere Duitse ijssalons die je niet mag missen?
Mijn favoriete ijstent is Aldemir, in Kreuzberg, maar deze heeft niet echt de “cafésetting” http://berlijn-blog.nl/aldemir-beste-ijs-van-berlijn/. In de Potsdamer Arkaden zit ook zo’n reusachtige tent waar het altijd druk is. Als ijsliefhebber kan ik dit alleen maar toejuichen (of niet, de verleiding wordt wel erg groot haha).
Hoi Marjolein, Dank voor je tip! Hopelijk is het “ijsweer” als ik de volgende keer in Berlijn ben, want ik heb alleen zin in ijs bij extreme hitte…
Voor mij is het Bio-Eiscafé Caramello, het mini-ijscafé in Friedrichshain in Berlijn, dé topper onder de Berlijnse ijscafé’s. Heerlijk ijs, onder meer choco-rode peper; niet te versmaden op een warme dag. Zelfs wijndruiven-eis of sesamijs ontbreekt niet. Wühlischstrasse 31 in Berlijn-Friedrichshain, maar nog 4 vestigingen in de stad: http://www.caramello-dopamino.de/index.html
Hi Vincent, hartelijk dank voor dit bio-adresje!
Dat bio-adresje komt ook op mijn lijst, letterlijk om de hoek bij het appartement waar ik straks een tijdje ga verblijven. Ergens hoop ik niet dat hij té goed is, dan zit ik er straks iedere dag
Ach! hier had mijn geheugen me in de steek gelaten, ik was mij niet (meer) bewust dat er in Nederland zo weinig ijssalons zijn.
Als je ooit in Frankfurt/Main komt is Eis Christina een must, in de Eckenheimer Straße 78. Ligt wat decentraal, maar is het omwegje waard.
Las net dit in de regiokrant:
http://www.noordhollandsdagblad.nl/nieuws/stadstreek/alkmaar/article10436051.ece/IJssalons-schieten-als-paddenstoelen-uit-de-grond
Hier in Alkmaar valt het mee. Ijssalon De Mient is nog immer de absolute winnaar. Er zit een ‘Australian’ naast en daar staan ook mensen voor te wachten in de rij die bij Ijssalon De Mient eindigt.
Het verhaal van de Italinanen is me een keer compleet uit de doeken gedaan door een ijsmaker in Hitzacker. Ik ging daar alleen maar naartoe omdat het Griekse restaurant geen ijs toe had. Hij was iets van de derde generatie. Zijn zoon had allemaal prijzen gewonnen met ijsmaken, dus denk ik dat het wel een goed tentje is. Mij bleef vooral zijn coupe gewijd aan Claus, Trix en hun kinderen bij.
Bedankt voor de link! Welke ijssalon in Hitzacker was het? Venezia?
Dank voor de ijstip voor Frankfurt. Ik zet Eis Christina op mijn lijstje!
Klopt, het was Venezia, op het eiland in de Elbe. Maar ik kon nog geen website vinden.